Key Takeaways
ทำตาสองชั้นมาแล้วตาลอย เกิดได้จากหลายปัจจัย ไม่ว่าจะเป็น แนวการเย็บกล้ามเนื้อตาที่ตึงเกินพอดี ผิวหนังเปลือกตาถูกตัดออกมากเกินความยืดหยุ่น หรือการเกิดพังผืดดึงรั้งใต้ชั้นผิวหลังผ่าตัด ซึ่งแนวทางการรักษา จักษุแพทย์จำเป็นต้องทำการผ่าตัดซ้ำเพื่อแก้ไขตามสาเหตุที่ตรวจพบ เช่น การผ่าตัดคลายกล้ามเนื้อยกเปลือกตา การเลาะพังผืดเก่าออก หรือการจัดเรียงเนื้อเยื่อและเติมไขมันทดแทน เพื่อปรับระดับการเปิดตาให้เหมาะสมกับโครงสร้างใบหน้าของแต่ละบุคคล
ทำตาสองชั้นมาแล้วตาลอย กลายเป็นฝันร้ายของหลายคนที่เพิ่งผ่านการศัลยกรรมรอบดวงตามา เพราะแทนที่จะได้ดวงตาที่หวานละมุนและกลมโตขึ้น กลับต้องเจอกับแววตาที่ดูเบิกโพลง ดุ หรือดูเหมือนคนกำลังตกใจตลอดเวลา จนทำให้สูญเสียความมั่นใจและเสียบุคลิกภาพ
ปัญหาตาลอยหลังทำตาเกิดจากอะไร เป็นอาการบวมปกติหรือโครงสร้างตาผิดรูป และจะมีแนวทางผ่าตัดแก้ไขจากจักษุแพทย์อย่างไรบ้าง ไปหาคำตอบพร้อมกันได้เลยในบทความนี้
ทำตาแล้วตาลอยคืออะไร ? วิธีสังเกตสัดส่วนดวงตาหลังผ่าตัด
ภาวะตาลอย (Scleral Show) หลังการทำตาสองชั้น คือ ภาวะที่ขอบเปลือกตาขยับเปิดกว้างจนเห็นพื้นที่ตาขาวมากเกินสัดส่วนปกติ ซึ่งอาจเกิดจากการที่ขอบตาบนรั้งสูงขึ้นไป หรือขอบตาล่างตกลงมาด้านล่าง โดยหลังจากแผลแห้งและยุบบวมสนิทประมาณ 3-6 เดือนแล้ว สามารถสังเกตลักษณะอาการได้ดังนี้
- แววตาดูเบิกโพลงตลอดเวลา : ดวงตาดูตื่นตัวมากเกินไปคล้ายคนกำลังตกใจ แม้เป็นการมองตรงในระดับสายตาตามปกติ
- เห็นตาขาวแยกตัวออกจากลูกตาดำ : ขอบเปลือกตาไม่ปิดลงมาคลุมลูกตาดำตามเกณฑ์มาตรฐาน (ซึ่งปกติขอบตาบนควรคลุมปิดเนื้อตาดำลงมาประมาณ 1-2 มิลลิเมตร) ทำให้มองเห็นพื้นที่ตาขาวล้อมรอบลูกตาดำชัดเจนขึ้น
- ภาพรวมใบหน้าดูดุและเหนื่อยล้า : สัดส่วนดวงตาที่เบิกกว้างเกินพอดี ส่งผลให้ใบหน้าโดยรวมดูแข็ง ดุ หรือดูอ่อนล้าและมีอายุเกินจริง
ทำตาสองชั้นมาแล้วตาลอย เกิดจากอะไร ?
การที่ดวงตาเบิกกว้างและรั้งสูงขึ้นหลังทำศัลยกรรม มักมีสาเหตุหลักมาจากปัจจัยทางโครงสร้างเปลือกตาและเทคนิคในการผ่าตัด ดังนี้
เย็บกล้ามเนื้อตาตึงเกินไป (Overcorrection)
ในเคสที่มีการทำตาสองชั้นร่วมกับการผ่าตัดปรับกล้ามเนื้อตา หากมีการดึงรั้งหรือเย็บล็อกกล้ามเนื้อยกเปลือกตา (Levator Muscle) ให้ตึงมากเกินพอดี เปลือกตาจะถูกดึงขึ้นสูงเกินไปจนส่งผลให้ดวงตาเบิกโพลงและเกิดภาวะตาลอย
ตัดผิวหนังเปลือกตาออกมากเกินไป
หากในขั้นตอนการผ่าตัดมีการตัดเนื้อเยื่อหรือผิวหนังเปลือกตาบนออกมากเกินความยืดหยุ่นของผิว เมื่อเย็บปิดแผล ผิวหนังส่วนที่เหลืออยู่จะดึงรั้งขอบตาขึ้นด้านบน ทำให้หลับตาได้ไม่สนิทและดูตาลอย
พังผืดใต้ผิวหนังดึงรั้งแผล
กระบวนการสมานแผลตามธรรมชาติของร่างกายหลังผ่าตัด อาจสร้างพังผืดหนาตัวขึ้นในตำแหน่งที่ไม่เหมาะสม ซึ่งพังผืดเหล่านั้นจะเข้าไปยึดเกาะกับกล้ามเนื้อตาและดึงรั้งให้ขอบตาเปิดกว้างกว่าปกติ
ความต่างที่ต้องรู้ ตาลอยหลังทำตา VS กล้ามเนื้อตาอ่อนแรง
หลายคนมักสับสนระหว่างภาวะตาลอยหลังทำตา กับอาการกล้ามเนื้อตาอ่อนแรง เนื่องจากส่งผลให้สัดส่วนของดวงตาดูผิดปกติเหมือนกัน แต่ในทางสรีรวิทยาแล้วทั้งสองภาวะนี้มีลักษณะที่ตรงกันข้ามกัน ดังนี้
- กล้ามเนื้อตาอ่อนแรง (Ptosis) : ภาวะที่ดวงตาปรือ ขอบเปลือกตาตกลงมาปิดลูกตาดำมากกว่าปกติ ทำให้ใบหน้าดูง่วงนอน ลืมตาไม่ขึ้น และมักจะเห็นชั้นตาหนาใหญ่เนื่องจากเปลือกตาหน่วงลงมา
- ทำตาสองชั้นมาแล้วตาลอย : ภาวะที่ขอบเปลือกตารั้งสูงขึ้นจนดวงตาเบิกกว้าง และมองเห็นพื้นที่ตาขาวมากเกินสัดส่วนปกติ ส่งผลให้แววตาดูแข็งดุ
การแยกแยะอาการอย่างถูกต้องโดยจักษุแพทย์ จะช่วยให้สามารถวางแผนผ่าตัดแก้ไขโครงสร้างที่เสียหายได้อย่างเหมาะสมและตรงกับปัญหาจริง
ทำตาแล้วตาลอย แก้ได้ไหม ? รวมแนวทางการรักษาและผ่าตัดแก้ไข
ปัญหาตาลอยหลังทำตาสองชั้น สามารถแก้ไขด้วยการผ่าตัดซ้ำ โดยจักษุแพทย์จะพิจารณาแนวทางการรักษาให้สอดคล้องตามสาเหตุที่ตรวจพบ ดังนี้
ผ่าตัดคลายกล้ามเนื้อตา (Levator Recession)
ในเคสที่ตาลอยเกิดจากการเย็บกล้ามเนื้อตาตึงเกินไป แพทย์จะทำการเปิดแผลเดิมเพื่อเข้าไปคลายไหม หรือปรับตำแหน่งการยึดตรึงของกล้ามเนื้อยกเปลือกตาลงมาให้อยู่ในระดับที่เหมาะสม เพื่อลดแรงรั้งและช่วยให้ดวงตาเปิดกว้างในระดับที่พอดี
เลาะพังผืดรั้งและจัดเรียงเนื้อเยื่อใหม่
หากสาเหตุเกิดจากพังผืดใต้ผิวหนัง แพทย์จะทำการเลาะพังผืดที่ยึดเกาะผิดตำแหน่งออก เพื่อให้ผิวเปลือกตาและกล้ามเนื้อขยับตัวได้อย่างเป็นอิสระ จากนั้นจึงทำการจัดเรียงเนื้อเยื่อภายในใหม่
ปลูกถ่ายผิวหนังหรือเติมไขมัน (Skin Grafting/ Fat Grafting)
สำหรับเคสที่ผิวหนังเปลือกตาถูกตัดออกมากเกินไปจนเกิดแรงดึงรั้ง แพทย์อาจพิจารณาใช้เทคนิคจัดเรียงไขมันเดิม ย้ายไขมันจากบริเวณอื่นมาเติมเต็ม หรือทำการปลูกถ่ายผิวหนังร่วมด้วย เพื่อเพิ่มปริมาตรและความยืดหยุ่น ช่วยให้เปลือกตาดูปิดได้สนิทขึ้น ตามโครงสร้างตาของแต่ละบุคคล
หากคุณกำลังประสบปัญหาทำตาสองชั้นมาแล้วตาลอย และต้องการปรึกษาจักษุแพทย์คลินิกใน กรุงเทพฯ โคอาคลินิก (KOA Clinic) ยินดีให้คำปรึกษาและช่วยดูแลรักษาโครงสร้างเปลือกตา โดยทุกเคสจะได้รับการดูแลโดย นพ. กนธร ปราณีประชาชน (คุณหมอกร) จักษุแพทย์ที่มีประสบการณ์ด้านศัลยกรรมรอบดวงตาและการผ่าตัดแก้ตาสองชั้นที่ทำมาแล้ว
คุณหมอกรจะทำการตรวจเช็กกลไกกล้ามเนื้อตา เพื่อวางแผนผ่าตัดคลายปมไหมที่เย็บตึงเกินไป เลาะพังผืดรั้ง และปรับสัดส่วนตาขาว-ตาดำใหม่ เพื่อปรับแววตาที่แข็งรั้งให้กลับมาดูผ่อนคลายและสอดรับกับใบหน้าอย่างเหมาะสม สามารถติดต่อนัดหมายหรือสอบถามเพิ่มเติมได้ที่
- LINE OA: @koaclinic
- โทร: 02-125-3628 , 082-459-6496
- เปิดบริการ อังคาร-อาทิตย์ 10:00-19:00 น. (หยุดวันจันทร์)
ข้อมูลอ้างอิง
- Complications of Blepharoplasty: Prevention and Management. สืบค้นเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 2569. จาก https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1155/2012/252368
- Minor complications after blepharoplasty: dry eyes, chemosis, granulomas, ptosis, and scleral show. สืบค้นเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 2569. จาก
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20124856/ - Treatment of post-blepharoplasty lower lid retraction by free tarsoconjunctival grafting. สืบค้นเมื่อวันที่ 26 มิถุนายน 2569. จาก:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12610767/
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับปัญหาตาลอยหลังทำตาสองชั้น (FAQs)
Q: ทำตาสองชั้นแล้วตาลอยเกิดจากอะไร แก้ยังไง ?
A: เกิดจากการเย็บกล้ามเนื้อตาตึงเกินไป ตัดผิวเปลือกตาออกมากเกิน หรือพังผืดดึงรั้งแผล แก้ไขได้ด้วยการผ่าตัดซ้ำโดยจักษุแพทย์เพื่อคลายกล้ามเนื้อตา เลาะพังผืด หรือเติมไขมันทดแทน
Q: แก้ตาลอยหลังทำตาสองชั้นต้องผ่าตัดใหม่ไหม ?
A: จำเป็นต้องผ่าตัดซ้ำเพื่อเปิดแผลเข้าไปปรับแก้โครงสร้างภายใน เนื่องจากภาวะนี้เกิดจากกล้ามเนื้อ ผิวหนัง หรือพังผืดที่ถูกดึงรั้งอยู่ใต้ชั้นผิว ซึ่งไม่สามารถหายเองได้ด้วยการรับประทานยาหรือทายา
Q: ตาลอยกับตาปลิ้นต่างกันยังไงหลังศัลยกรรม ?
A: ภาวะตาลอยคือดวงตาเบิกกว้างจนเห็นตาขาวล้อมรอบลูกตาดำมากกว่าปกติจากแรงรั้งภายใน ส่วนตาปลิ้นคือขอบเปลือกตาม้วนแบะออกด้านนอกจนเห็นเยื่อบุตาแดงชัดเจน มักเกิดกับเคสผ่าตัดตาล่างดึงรั้ง
